رصدگر کرونا

رصدگر

دفتر صنعت و توسعه پایدار

معرفی

رصدگر کرونا

رصدگر کرونا توسط پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف راه­ اندازی شده است تا به عنوان یک پایگاه تحلیلی – علمی، بهترین آثار داخلی و بین المللی را گردآوری و دسته بندی نموده و در معرض دید عموم و استفاده پژوهشگران و سیاستگذاران کشور قرار دهد. این رصدگر، علاوه بر بازنشر مطالب منتشر شده در منابع دیگر – با ذکر مرجع – پذیرای مطالب، گزارش ­ها، مقالات و تحلیل های دست اول و یا ارجاع مطالب برتری که مطالعه نموده اید نیز است.

تمامی قالب­ های صوتی، تصویری، ویدئویی و متنی به دو زبان فارسی و انگلیسی پوشش داده می شوند. رصدگر کرونا تمامی ابعاد علوم انسانی و اجتماعی، سیاستگذاری و حکمرانی دوران کرونا و پساکرونا را پوشش می دهد و صرفاً ابعاد پزشکی و فنی – مهندسی تحت پوشش نیستند. همچنین تمرکز مطالب گردآوری شده بر مواجهه ایران با این همه گیری است، اما تحلیل­ های جهان­ شمول نیز بازنشر داده می شوند.

برای ارسال مطالب و تحلیل های علمی خود با پست الکترونیکی najmoddin.yazdi@sharif.edu مکاتبه نمایید.

شما می توانید با انتخاب برچسب موضوعی مدنظر، مطالب تحلیلی مربوطه را به ترتیب زمان انتشار مشاهده کنید.

پیشنهاد سردبیر

نگاهی جامع به شاخص‌های مهم همه‌گیری ویروس کویید 19 و کاربرد آن‌ها در درک و مدیریت مؤثر همه‌گیری کرونا

نویسندگان: علیرضا کدیور, نسترن کشاورز محمدی

زمینه و اهداف: شاخص‌های آماری در مورد هر پدیده‌ای از جمله بیماری، اهمیت بسزایی در شناخت وضعیت موجود، پیش‌بینی وضعیت آینده و سپس برنامه‌ریزی بر اساس آن؛ چه در سطح فردی و به‌ خصوص برای سیاست‌گذاری و مدیریت دارند. هدف این مقاله نگاهی جامع؛ ولی نقادانه به شاخص‌های مهم و کاربردی در درک و مدیریت موثر همه‌گیری کرونا، نحوه کاربرد آن‌ها و سپس پیشنهاد بهترین شاخص‌های رصد و ارزیابی عملکرد سیستم درمانی است.

مواد و روش‌ها: در این مطالعه، انواع متغیرها و شاخص‌های موجود مرتبط با بیماری مرور شده است، متغیرها و شاخص‌ها دسته‌بندی شده و کاربرد آن‌ها در درک الگوی همه‌گیری و ویژگی‌های آن مورد نقد قرار گرفته است. بهترین متغیرها و شاخص‌ها با استدلال پیشنهاد شده است.

یافته‌ها: از بین شاخص‌ها و متغیرها، میزان مرگ ناشی از کرونا در روز در میان پرونده‌های بسته شده بیماری و نیز نسبت مرگ در میان بیماران ۱۴ روز گذشته، شاخص حساس‌تری برای نشان دادن عملکرد سیستم درمانی در تشخیص و درمان بیماران است.

نتیجه‌گیری: جمع‌آوری داده‌های بیماران برای تولید شاخص‌های مناسب و استفاده از آن‌ها برای سیاست‌گذاری و تغییر و تطبیق استراتژی بر اساس آن، از عوامل مهم موفقیت در مدیریت همه‌گیری کرونا است.

 

شاخص‌های ارزیابی کشورها در مقابله با کرونا

نویسنده: محمداسماعیل اکبری

با توجه به بیاناتی که امروزه برای ارزیابی کشورها در مقابله با ویروس کرونا شنیده می­شود لازم است حداقل شاخص­های این ارزشیابی مشخص گردد. بعضی از این شاخص­ها در این مقاله مورد بحث قرار گرفته است.

۱- کمیت و کیفیت جمعیت: بزرگی و کوچکی جمعیت قطعا در بروز بیماری و مرگ ناشی از آن تاثیر دارد. منظور از کیفیت ساختار جمعیت است که گروه­های مختلف سنی را نشان می­دهد جامعه هر چه جوان­تر باشد کمتر مبتلا و یا با مرگ کمتری همراه است.

۲- ساختار اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی: با توجه به تجربه به دست آمده شاید بتوان این مولفه را از تاثیرگذارترین عوامل در مقابله با پاندمی کرونا ذکر کرد.

۳- انسجام و یک پارچگی مدیریت: انسجام و یک پارچگی مدیریت همراه با مردم محوری از شاخص­های موثر است، کشورهایی که از یک منبع دستور گرفته و اجرا کردند توفیق بیشتری پیدا کردند، چین و کشورهای شرق و جنوب شرقی از این گروه هستند ،کشورهای حزبی و فاقد انسجام مثل انگلیس و آمریکا از آن ضرر دیدند، در کشورمان اگرچه با تاخیر اما رهبریت واحد و مدیریت منسجم مناسبی پیدا شد و با مشارکت مردم حماسه آفرید.

۴- ساختار بهداشتی درمانی: از مولفه­های قدرتمند است، هر چه پوشش کامل­تری برای سلامت مردم وجود داشته باشد توفیق بیشتر می­شود، ایران و کشورهای اسکاندیناوی و جنوب شرق آسیا توفیق بیشتری نسبت به کشورهای غربی داشتند. انگلیس در این جا یک اشتثناست زیرا شبکه قدرتمند مبتنی بر سطح­بندی خدمات و نظام ارجاع به دارد اما به دلیل شاخص پرداخت­های مالی که بیشتر برای خدمات درمانی تعریف شده است، نتوانست از آن سود ببرد.

۵- امکانات بهداشتی درمانی: این شاخص زیر مجموعه مدیریت پوشش کامل مردم قرار گرفت، مصداق آن آمریکاست که ۲تا ۳ برابر بسیاری از کشورهای شرقی و غربی نیروی انسانی و تخت بیمارستانی و تجهیزات داشت اما به دلیل ساختار اجتماعی اقتصادی نامناسب باری از مردم برداشته نشد. درگیری­های نامناسب در فراهم­آوری این لوازم چهره غرب را بیشتر مخدوش کرد، کشورمان با وجود تحریم­های قدرتمند آمریکا به دلیل همت و زیر ساخت­های خوب از این مرحله سربلند بیرون آمد.

۶- دانش مقابله با ویروس کرونا: این دانش خیلی زود جهانی شد و همه نظام­های بهداشتی درمانی از آن در لحظه بهره بردند اما دو دانش زیرساختی بسیار موثر، در بین کشورها تفاوت ایجاد کرد: اول دانش سلولی مولکولی و دوم علم دیجیتال. همه کشورهای غربی و جنوب و شرق آسیا از این دو علم بهره کافی بردند، ایران در علم سلولی مولکولی تا حدودی توفیق داشت اما در علم دیجیتال ضعیف و وابسته نشان داده، که امیدواریم در آینده این دو دانش مورد عنایت سیاستگذاران و مدیران قرار گیرد.

آثار روان‌شناختی گسترش بیماری کووید-۱۹ بر وضعیت سلامت روان افراد جامعه: مطالعه مروری

نویسندگان: شیما شهیاد ، محمدتقی محمدی

در پایان دسامبر ۲۰۱۹، گسترش یک بیماری عفونی جدید در شهر ووهان چین گزارش شد، که توسط یک کروناویروس جدید ایجاد شده و رسما توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) به عنوان کووید-۱۹ نام­گذاری گردید. گسترش کووید-۱۹ به دلیل سرعت انتقال آن منحصر به فرد بوده، که باعث ایجاد یک وضیعت اورژانس در بهداشت جهانی طی کم­تر از چند ماه در سراسر کشورهای جهان شد. این بیماری نه تنها سبب نگرانی­های سلامت همگانی می­گردد بلکه سبب بروز تعدادی از بیماری­های روانشناختی می­شود، که شامل اضطراب، ترس، افسردگی، برچسب­ زنی، رفتارهای اجتنابی، تحریک­پذیری، اختلال خواب، و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می­باشد. در این شرایط، حفظ وضیعت سلامت روان افراد ضروری است زیرا مردم در قسمت­های مختلف جامعه ممکن است محرک­های استرس­زایی در طول انتشار کووید-۱۹ تجربه نمایند. افراد در بخش­های مختلف یک جامعه ممکن است علائم روانشناختی به کووید-۱۹ را در طول فاز افزایشی گسترش بیماری تجربه نمایند، که شامل بیماران مبتلا به کووید-۱۹، افراد قرنطینه شده، کارکنان مراقبت های بهداشتی و اعضای خانواده کارکنان پزشکی، کودکان، دانشجویان دانشگاه، زنان حامله، و خانواده­ها هستند. در این راستا، شواهد قوی وجود دارد که وضیعت سلامت روان این افراد، مستعد بروز نشانه ­های اختلالات روانشناختی است. از این رو، این مطالعه قصد دارد شیوع علائم روانشناختی در جمیعت­های مستعد در طول انتشار کووید-۱۹ را ارائه نماید و فاکتورهای خطر مشارکت کننده در مختل کردن وضعیت سلامت روان افراد در پاندمی کووید-۱۹ را مشخص نماید.